ماده ۶۱۷ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

امین نمی‌تواند غیر از جهت حفاظت تصرفی در ودیعه کند یا به نحوی از انحاء از آن منتفع گردد مگر با اجازه صریح یا ضمنی امانت‌گذار‌ و الا ضامن است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ ودیعه است؛ یعنی وقتی کسی مالی را به دیگری می‌سپارد تا از آن نگهداری کند. طبق این ماده، کسی که مال به او سپرده شده (امین) اجازه ندارد در آن مال دست ببرد یا از آن استفاده کند، مگر اینکه فقط برای نگهداری و حفاظت لازم باشد.

اگر امین بخواهد کاری بیش از نگهداری انجام دهد — مثلاً از مال بهره ببرد یا آن را جابه‌جا کند — تنها در صورتی مجاز است که صاحب مال (امانت‌گذار) اجازهٔ صریح یا ضمنی داده باشد. اجازهٔ صریح یعنی صاحب مال با زبان یا نوشته اجازه داده است؛ اجازهٔ ضمنی یعنی از شرایط و رفتار او این اجازه فهمیده می‌شود.

اگر امین بدون چنین اجازه‌ای در مال تصرف کند یا از آن نفع ببرد، در برابر صاحب مال مسئول است (در متن با تعبیر «ضامن است» آمده).

مصادیق واقعی

علی لپ‌تاپش را به مریم می‌سپارد تا از آن نگهداری کند. مریم بدون اجازهٔ علی لپ‌تاپ را به دوستش قرض می‌دهد؛ مریم در برابر علی مسئول است.
مریم کیفش را به علی می‌سپارد و به او می‌گوید می‌توانی از شارژر داخل کیف استفاده کنی. علی اجازهٔ صریح دارد و استفاده‌اش از شارژر با اجازهٔ امانت‌گذار بوده است.

سؤالات پرتکرار

اگر امین فقط از مال نگهداری کند و دست به آن نزند، مشکلی دارد؟

نه؛ متن می‌گوید تصرف برای حفاظت از مال مجاز است.

اگر امانت‌گذار با حرف یا نوشته اجازه نداده باشد ولی از شرایط معلوم باشد که راضی است، امین می‌تواند از مال استفاده کند؟

بله؛ متن، اجازهٔ ضمنی را هم در کنار اجازهٔ صریح به رسمیت شناخته است.

اگر امین بدون اجازه از مال منتفع شود چه می‌شود؟

طبق متن، امین ضامن است؛ یعنی در برابر امانت‌گذار مسئول شناخته می‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۶۱۷ قانون مدنی — لویادسک