ماده ۵۵۲ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر گاه در مضاربه برای تجارت مدت معین شده باشد تعیین مدت موجب لزوم عقد نمیشود لیکن پس از انقضاء مدت مضارب‌ نمیتواند معامله بکند مگر با اجازه جدید مالک.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ قرارداد مضاربه است؛ یعنی قراردادی که در آن «مالک» (صاحب سرمایه) و «مضارب» (کسی که با آن سرمایه تجارت می‌کند) با هم در کار تجارت شریک می‌شوند. بر اساس این متن، اگر در چنین قراردادی برای تجارت مدتی تعیین شده باشد، همین تعیین مدت باعث «لازم» شدن عقد نمی‌شود؛ یعنی قرارداد صرفاً به دلیل داشتن مدت، غیرقابل‌برهم‌زدن نمی‌شود.

اما حکم مهم دیگر این است که پس از تمام شدن آن مدت، مضارب نمی‌تواند معامله کند، مگر اینکه از مالک اجازهٔ جدید بگیرد.

مصادیق واقعی

علی سرمایه‌ای در اختیار مریم می‌گذارد تا با آن تجارت کند و در قرارداد می‌نویسند این کار برای مدت یک سال باشد. پس از پایان این یک سال، مریم برای انجام معاملهٔ جدید باید اجازهٔ جدیدی از علی بگیرد.
مالک و مضارب مدتی برای تجارت تعیین می‌کنند، ولی بعد از تمام شدن آن مدت، مضارب بدون گرفتن اجازهٔ جدید از مالک معامله می‌کند؛ این متن می‌گوید مضارب پس از انقضای مدت نمی‌تواند معامله کند مگر با اجازهٔ جدید مالک.

سؤالات پرتکرار

اگر در قرارداد مضاربه مدت تعیین کنیم، قرارداد حتماً لازم و غیرقابل‌برهم‌زدن می‌شود؟

نه؛ بر اساس همین متن، تعیین مدت موجب لزوم عقد نمی‌شود.

بعد از تمام شدن مدت تعیین‌شده، مضارب می‌تواند معامله کند؟

نه، مگر با اجازهٔ جدید مالک.

اجازهٔ جدید مالک باید به چه شکلی باشد؟

متن این ماده فقط از «اجازه جدید مالک» نام برده و شکل یا شرایط آن را مشخص نکرده است؛ بنابراین در این باره متن مبهم است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←