ماده ۴۶۱ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اگر مشتری در زمان خیار از اخذ ثمن امتناع کند بایع میتواند با تسلیم ثمن به حاکم یا قائم مقام او معامله را فسخ کند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حالتی است که در بیع (خرید و فروش)، زمانی برای «خیار» وجود دارد؛ یعنی یکی از دو طرف حق دارد معامله را به هم بزند. اگر در این مدت، خریدار از گرفتن پول (ثمن) خودداری کند، فروشنده می‌تواند آن پول را به حاکم (قاضی) یا نمایندهٔ او بسپارد و معامله را فسخ (به هم بزند).

«ثمن» همان پولی است که در معامله پرداخت می‌شود و «اخذ ثمن» یعنی گرفتن آن پول. «فسخ» یعنی بر هم زدن معامله. «قائم مقام» هم کسی است که به جای حاکم عمل می‌کند.

نکته: این ماده فقط به حاکم و قائم مقام او ارجاع داده و توضیح نمی‌دهد که شرایط یا تشریفات این کار چیست.

مصادیق واقعی

علی خانه‌اش را به مریم فروخته و در قرارداد برای مدتی حق فسخ (خیار) گذاشته شده است. در آن مدت، مریم از گرفتن مبلغ فروش خودداری می‌کند. علی می‌تواند آن مبلغ را به حاکم یا نمایندهٔ او تحویل دهد و معامله را فسخ کند.
فروشنده‌ای به نام حسن در مدت خیار می‌بیند خریدار (مثلاً زهرا) حاضر نیست پول را بگیرد؛ طبق این ماده حسن می‌تواند با سپردن پول به حاکم یا قائم مقام او، معامله را بر هم بزند.

سؤالات پرتکرار

«خیار» در این ماده یعنی چه؟

بر اساس همین متن، «زمان خیار» مدت زمانی است که در آن حق فسخ معامله وجود دارد؛ متن این ماده توضیح بیشتری دربارهٔ خود خیار نمی‌دهد.

اگر خریدار از گرفتن پول امتناع کند، فروشنده چه کاری می‌تواند بکند؟

فروشنده می‌تواند پول (ثمن) را به حاکم یا قائم مقام او تسلیم کند و معامله را فسخ کند.

«قائم مقام حاکم» کیست؟

این متن فقط گفته «حاکم یا قائم مقام او» و توضیح نمی‌دهد که چه کسی یا چه مقامی قائم مقام حاکم است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۴۶۱ قانون مدنی — لویادسک