ماده ۴۳۴ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اگر ظاهر شود که مبیع معیوب اصلاً مالیت و قیمت نداشته بیع باطل است و اگر بعض مبیع قیمت نداشته باشد بیع نسبت به آن بعض ‌باطل است و مشتری نسبت به باقی از جهت تبعض صفقه اختیار فسخ دارد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده درباره معامله کالای فروخته‌شده (مبیع) است که عیب دارد. اگر معلوم شود مبیع معیوب اصلاً مالیت و قیمت ندارد، یعنی هیچ ارزش مالی ندارد، بیع باطل است.

اگر فقط بخشی از مبیع قیمت نداشته باشد، بیع نسبت به همان بخش باطل است. مشتری برای بخش باقی‌مانده، از جهت «تبعض صفقه» یعنی تقسیم شدن معامله به بخش‌ها، اختیار فسخ دارد.

مصادیق واقعی

علی یک تلویزیون را به مریم می‌فروشد؛ بعد معلوم می‌شود تلویزیون عیبی دارد و اصلاً مالیت و قیمت ندارد. بر اساس این ماده، بیع باطل است.
علی مجموعه‌ای از ۱۰ جلد کتاب را به مریم می‌فروشد؛ بعد معلوم می‌شود ۳ جلد آن اصلاً قیمت ندارد. بیع نسبت به آن ۳ جلد باطل است و مریم برای ۷ جلد باقی‌مانده از جهت تبعض صفقه اختیار فسخ دارد.

سؤالات پرتکرار

اگر معلوم شود کالای خریداری‌شده عیب دارد و اصلاً ارزش و قیمت ندارد، معامله چه می‌شود؟

بر اساس این ماده، بیع باطل است.

اگر فقط بخشی از کالای خریداری‌شده ارزش و قیمت نداشته باشد، چه اتفاقی می‌افتد؟

بیع نسبت به همان بخش باطل است و مشتری نسبت به باقی، از جهت تبعض صفقه اختیار فسخ دارد.

منظور از اختیار فسخ مشتری در بخش باقی‌مانده چیست؟

در متن آمده است که مشتری نسبت به باقی، از جهت تبعض صفقه اختیار فسخ دارد؛ یعنی معامله به بخش‌ها تقسیم شده و مشتری حق فسخ دارد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۴۳۴ قانون مدنی — لویادسک