ماده ۴۲۶ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

تشخیص عیب بر حسب عرف و عادت میشود و بنابراین ممکن است بر حسب ازمنه و امکنه مختلف شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده یک قاعدهٔ کلی می‌گوید: اینکه چه چیزی «عیب» حساب می‌شود را نباید با نظر شخصی تعیین کرد، بلکه باید دید مردم و رویهٔ معمول جامعه (عرف و عادت) آن را عیب می‌دانند یا نه.

همین متن اضافه می‌کند که چون عرف و عادت ثابت نیست، ممکن است در زمان‌های مختلف یا در مکان‌های مختلف، تشخیص عیب متفاوت باشد؛ یعنی چیزی که در یک زمان یا یک شهر عیب شمرده می‌شود، ممکن است در زمان یا شهر دیگر عیب به حساب نیاید.

این ماده فقط همین معیار کلی را بیان کرده و خودش مصادیق عیب را مشخص نکرده است.

مصادیق واقعی

علی یک گوشی دست‌دوم از مریم می‌خرد. در محلی که آن‌ها زندگی می‌کنند، خط‌وخش کوچک روی بدنه معمولاً عیب شمرده می‌شود؛ اما در جای دیگری همان خط‌وخش چیز عادی تلقی می‌شود. طبق این ماده، تشخیص عیب بودن یا نبودن آن به عرف و عادت همان زمان و مکان بستگی دارد.
مریم از علی یک فرش می‌خرد و بعد از سال‌ها همان نوع فرش در بازار عادی‌تر و بی‌ارزش‌تر می‌شود. چون عرف و عادت با گذشت زمان تغییر می‌کند، ممکن است تشخیص اینکه کدام ویژگی فرش عیب است هم متفاوت شود.

سؤالات پرتکرار

عیب بودن یک چیز را چه کسی تعیین می‌کند؟

طبق همین متن، ملاک، عرف و عادت است؛ یعنی نظر و رویهٔ معمول مردم، نه نظر شخصی خریدار یا فروشنده.

آیا ممکن است یک ایراد در یک شهر عیب باشد و در شهر دیگر نباشد؟

بله، همین ماده می‌گوید چون تشخیص عیب بر حسب عرف و عادت است، ممکن است بر حسب ازمنه و امکنه مختلف شود.

آیا این ماده فهرستی از عیب‌ها را مشخص کرده است؟

نه، این ماده فقط معیار کلی تشخیص عیب را بیان کرده و فهرستی از مصادیق عیب در آن نیامده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۴۲۶ قانون مدنی — لویادسک