ماده ۳۸۴ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر گاه در حال معامله مبیع از حیث مقدار معین بوده و در وقت تسلیم کمتر از آن مقدار در آید مشتری حق دارد که بیع را فسخ کند یا‌ قیمت موجود را با تادیه حصه‌ای از ثمن به نسبت موجود قبول نماید و اگر مبیع زیاده از مقدار معین باشد زیاده مال بایع است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حالتی است که کالای معامله‌شده (مبیع) در زمان معامله از نظر مقدار، عدد مشخصی داشته باشد؛ مثلاً توافق شده باشد ۱۰۰ کیلو برنج. اگر هنگام تحویل معلوم شود مقدار کالا کمتر از آن عدد توافق‌شده است، خریدار دو راه دارد: یا کل معامله را فسخ کند (یعنی معامله را به هم بزند و پول را پس بگیرد)، یا مقدار کمتری را بپذیرد و در عوض بخشی از پول را به همان نسبت کم بدهد؛ یعنی پول را به اندازهٔ مقداری که واقعاً تحویل گرفته پرداخت کند.

اگر برعکس، مقدار کالا بیشتر از عدد توافق‌شده باشد، آن مقدار اضافه مال فروشنده است و به خریدار تعلق ندارد.

این حکم فقط زمانی کاربرد دارد که مقدار کالا در همان حال معامله معین شده باشد؛ متن ماده دربارهٔ حالتی که مقدار در زمان معامله معین نبوده، چیزی نمی‌گوید.

مصادیق واقعی

مثال ۱: علی از مریم ۱۰۰ کیلو گندم می‌خرد و قرار می‌گذارند هنگام تحویل وزن شود. وقت تحویل معلوم می‌شود ۹۰ کیلو است. علی می‌تواند معامله را فسخ کند، یا ۹۰ کیلو را بپذیرد و پولی به نسبت ۹۰ کیلو بپردازد.
مثال ۲: در همان معامله اگر هنگام تحویل وزن گندم ۱۱۰ کیلو باشد، آن ۱۰ کیلو اضافه مال مریم (فروشنده) است.

سؤالات پرتکرار

اگر کالایی که خریدم هنگام تحویل از مقدار توافق‌شده کمتر باشد، من چه کار می‌توانم بکنم؟

بر اساس همین متن، شما حق دارید معامله را فسخ کنید، یا مقدار موجود را بپذیرید و پول را به نسبت همان مقدار موجود بپردازید.

اگر هنگام تحویل کالا بیشتر از مقدار توافق‌شده باشد، آن مقدار اضافه مال کیست؟

طبق این ماده، مقدار اضافه مال فروشنده است.

این حکم در چه صورتی جاری می‌شود؟

وقتی که کالا در حال معامله از نظر مقدار معین بوده و در وقت تحویل، مقدارش با آن عدد معین تفاوت داشته باشد؛ متن ماده در مورد حالتی که مقدار در زمان معامله معین نبوده چیزی نگفته است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←