ماده ۳۷۲ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اگر نسبت به بعض مبیع بایع قدرت بر تسلیم داشته و نسبت به بعض دیگر نداشته باشد بیع نسبت به بعض که قدرت بر تسلیم داشته‌ صحیح است و نسبت به بعض دیگر باطل است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده درباره حالتی است که فروشنده (بایع) نمی‌تواند همه چیزی را که فروخته (مبیع) به خریدار تحویل بدهد. اگر فروشنده فقط بخشی از آن را بتواند تحویل بدهد و بخش دیگر را نتواند، معامله یک‌جا باطل نمی‌شود.

در چنین حالتی، معامله نسبت به بخشی که فروشنده توان تحویل آن را دارد معتبر (صحیح) است و نسبت به بخشی که توان تحویل ندارد بی‌اعتبار (باطل) است. متن این ماده تبصره‌ای ندارد.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی دو قطعه از یک زمین را به مریم می‌فروشد؛ علی فقط می‌تواند یکی از قطعه‌ها را تحویل بدهد و قطعه دیگر را نمی‌تواند. بر اساس این ماده، معامله برای قطعه‌ای که می‌تواند تحویل بدهد صحیح و برای قطعه دیگر باطل است.
فرض کنید فروشنده‌ای مقداری کالا را می‌فروشد؛ بخشی از کالا آماده تحویل است و بخشی دیگر را نمی‌تواند تحویل دهد. معامله نسبت به بخش آماده صحیح و نسبت به بخش دیگر باطل است.

سؤالات پرتکرار

اگر فروشنده بتواند فقط قسمتی از چیزی را که فروخته تحویل بدهد، آیا کل معامله باطل می‌شود؟

نه؛ بر اساس این متن، معامله نسبت به قسمتی که قدرت تحویل دارد صحیح و نسبت به قسمتی که قدرت تحویل ندارد باطل است.

اگر فروشنده بخشی از مبیع را نتواند تحویل بدهد، تکلیف همان بخش چیست؟

همان بخش باطل است؛ در حالی که بخش دیگر که قدرت تحویل دارد صحیح است.

در این ماده، «صحیح» و «باطل» به چه معناست؟

«صحیح» یعنی معامله نسبت به آن بخش معتبر است و «باطل» یعنی معامله نسبت به آن بخش بی‌اعتبار است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←