ماده ۳۴۸ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

بیع چیزی که خرید و فروش آن قانوناً ممنوع است و یا چیزی که مالیت و یا منفعت عقلایی ندارد یا چیزی که بایع قدرت بر تسلیم آن‌ ندارد باطل است مگر این که مشتری خود قادر بر تَسَلُّم باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ بیع (خرید و فروش) می‌گوید در چند حالت معامله باطل است: چیزی که خرید و فروش آن قانوناً ممنوع است؛ چیزی که مالیت یا منفعت عقلایی ندارد؛ و چیزی که فروشنده (بایع) قدرت تحویل دادن آن را ندارد.

اما یک استثنا دارد: اگر فروشنده قدرت تحویل دادن نداشته باشد، معامله باطل است مگر اینکه مشتری خودش قادر باشد آن را تحویل بگیرد (تسلّم کند).

در همین متن تبصره‌ای ذکر نشده است. همچنین متن تعریف دقیقی از «مالیت»، «منفعت عقلایی» یا «قدرت بر تسلیم» ارائه نمی‌کند و تشخیص این موارد ممکن است در عمل نیاز به بررسی مصداق داشته باشد.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی می‌خواهد چیزی را بفروشد که قانوناً خرید و فروش آن ممنوع است؛ طبق این متن، این بیع باطل است.
فرض کنید مریم چیزی را می‌خرد که فروشنده نمی‌تواند آن را تحویل دهد، اما خود مریم می‌تواند آن را تحویل بگیرد؛ طبق این متن، بیع باطل نیست.

سؤالات پرتکرار

اگر خرید و فروش چیزی قانوناً ممنوع باشد، معامله چه حکمی دارد؟

طبق این متن، بیع آن باطل است.

اگر چیزی مالیت یا منفعت عقلایی نداشته باشد، معامله باطل است؟

بله، طبق این متن بیع آن باطل است.

استثنای این ماده چیست؟

اگر فروشنده قدرت بر تسلیم نداشته باشد، بیع باطل است مگر اینکه مشتری خودش قادر بر تسلّم باشد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۳۴۸ قانون مدنی — لویادسک