ماده ۳۳۲ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر گاه یک نفر سبب تلف مالی را ایجاد کند و دیگری مباشر تلف شدن آن مال بشود مباشر مسئول است نه مسبب مگر این که سبب‌ اقوی باشد به نحوی که عرفاً اتلاف مستند به او باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حالتی است که تلف شدن یک مال، هم یک «سبب» دارد و هم یک «مباشر». مقصود از مباشر کسی است که خودش مستقیم مال را تلف می‌کند و مقصود از سبب کسی است که زمینه یا علت تلف را فراهم می‌کند.

بر اساس این ماده، قاعدهٔ اصلی این است که مسئولیت بر عهدهٔ مباشر است، نه سبب. اما اگر سبب آن‌قدر قوی‌تر باشد که عرفاً تلف مال به او نسبت داده شود، این قاعده کنار می‌رود و مسئولیت به سبب نسبت داده می‌شود.

در متن ارائه‌شده تبصره‌ای برای این ماده ذکر نشده است.

مصادیق واقعی

علی ترمز دوچرخهٔ مریم را شل می‌کند و مریم بی‌خبر سوار می‌شود و با ماشین حسن تصادف می‌کند و ماشین حسن آسیب می‌بیند. طبق این ماده، در حالت عادی مریم که مباشر تلف است مسئول است، نه علی که سبب بوده؛ مگر اینکه سبب علی آن‌قدر قوی باشد که عرفاً خرابی ماشین به علی نسبت داده شود.
علی در مسیر عبور عابران مانعی ایجاد می‌کند و مریم هنگام عبور، ظرف شیشه‌ای حسن را روی زمین می‌اندازد و می‌شکند. مباشر تلف مریم است و مسئولیت اصولاً بر عهدهٔ اوست، نه علی، مگر اینکه عرفاً شکستن ظرف مستند به سبب قوی‌تر، یعنی کار علی، باشد.

سؤالات پرتکرار

اگر کسی مقدمات تلف یک مال را فراهم کند و شخص دیگری آن مال را تلف کند، کدام‌یک مسئول است؟

طبق این ماده، مباشر مسئول است نه سبب، مگر اینکه سبب اقوی باشد و عرفاً اتلاف به او نسبت داده شود.

منظور از مباشر و سبب در این ماده چیست؟

مباشر کسی است که تلف شدن مال به‌طور مستقیم به او مربوط است و سبب کسی است که علت یا زمینهٔ تلف را ایجاد می‌کند.

اگر سبب قوی‌تر باشد چه اتفاقی می‌افتد؟

در این صورت استثنای این ماده اعمال می‌شود؛ یعنی اگر سبب اقوی باشد و عرفاً اتلاف به او مستند باشد، مسئولیت به سبب نسبت داده می‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۳۳۲ قانون مدنی — لویادسک