ماده ۱۶۳ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اگر قیمت مال پیدا شده یک درهم که وزن آن ۱۲/۶ نخود نقره یا بیشتر باشد، پیداکننده باید یک سال تعریف کند و اگر در مدت مزبور صاحب مال پیدا نشد، مشارالیه مختار است که آن را به‌طور امانت نگاه دارد یا تصرف دیگری در آن بکند. در صورتی که آن را به طور امانت نگاه دارد و بدون تقصیر او تلف شود ضامن نخواهد بود.

تبصره

در صورتی که پیداکننده مال از همان ابتدا یا پیش از پایان مدت یک سال علم حاصل کند که تعریف بی‌فایده است و یا از یافتن صاحب مال مایوس گردد تکلیف تعریف از او ساقط می‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ مالی است که کسی پیدا می‌کند و مال خودش نیست. اگر ارزش آن مال به اندازهٔ یک درهم باشد — که در متن وزن آن ۱۲٫۶ نخود نقره یا بیشتر گفته شده — پیداکننده باید تا یک سال اعلام کند و بگردد تا صاحبش پیدا شود.

اگر بعد از یک سال صاحب مال پیدا نشد، پیداکننده دو راه دارد: می‌تواند آن مال را به‌عنوان امانت پیش خودش نگه دارد، یا کار دیگری با آن بکند. اگر آن را امانت نگه دارد و بدون کوتاهی او مال تلف شود، ضامن نیست.

تبصره می‌گوید اگر پیداکننده از همان اول یا پیش از تمام شدن آن یک سال بفهمد که اعلام کردن فایده‌ای ندارد یا از پیدا شدن صاحب مال ناامید شود، دیگر لازم نیست اعلام کند.

مصادیق واقعی

علی کیف پولی پیدا می‌کند که ارزشش از حد گفته‌شده در ماده بیشتر است. او باید یک سال اعلام کند تا صاحبش پیدا شود. اگر بعد از یک سال کسی پیدا نشد، می‌تواند آن را امانت نگه دارد.
مریم گوشی‌ای پیدا می‌کند و از همان روز اول می‌داند که اعلام کردن هیچ فایده‌ای ندارد؛ در این حالت لازم نیست یک سال اعلام کند.

سؤالات پرتکرار

اگر مال پیدا شده ارزشش کم باشد، باز هم باید یک سال اعلام کنم؟

این ماده شرط گذاشته که اگر قیمت مال یک درهم (با وزن ۱۲٫۶ نخود نقره) یا بیشتر باشد، باید یک سال تعریف شود؛ دربارهٔ کمتر از این مقدار در همین متن توضیحی نیامده است.

اگر مال را امانت نگه دارم و خودم مقصر نباشم و مال تلف شود، ضامنم؟

نه، در متن آمده که اگر آن را به‌طور امانت نگه دارد و بدون تقصیر او تلف شود، ضامن نخواهد بود.

اگر از اول بدانم صاحب مال پیدا نمی‌شود، باید یک سال صبر کنم؟

نه، تبصره می‌گوید اگر از همان ابتدا یا پیش از پایان یک سال بداند که تعریف بی‌فایده است یا از یافتن صاحب مال ناامید شود، تکلیف تعریف از او برداشته می‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۱۶۳ قانون مدنی — لویادسک