ماده ۱۳۱۲ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

احکام مذکور در فوق در موارد ذیل جاری نخواهد بود: ۱- در مواردی که اقامه شاهد برای تقویت یا تکمیل دلیل باشد مثل این که دلیلی بر اصل دعوا موجود بوده ولی مقدار یا مبلغ مجهول باشد و‌ شهادت بر تعیین مقدار یا مبلغ اقامه گردد. ۲- در مواردی که به واسطه حادثه گرفتن سند ممکن نیست از قبیل حریق و سیل و زلزله و غرق کشتی که کسی مال خود را به دیگری سپرده و تحصیل سند برای صاحب مال در آن موقع ممکن نیست. ۳- نسبت به کلیه تعهداتی که عادتاً تحصیل سند معمول نمی‌باشد مثل اموالی که اشخاص در مهمانخانه‌ها و قهوه ‌خانه‌ها و کاروانسراها و‌ نمایشگاه‌ها می‌سپارند و مثل حق‌الزحمه اطباء و قابله همچنین انجام تعهداتی که برای آن عادتا تحصیل سند معمول نیست مثل کارهایی که به مقاطعه و ‌نحو آن تعهد شده اگرچه اصل تعهد به موجب سند باشد. ۴- در صورتی که سند به واسطه حوادث غیر منتظره مفقود یا تلف شده باشد. ۵- در موارد ضمان قهری و امور دیگری که داخل در عقود و ایقاعات نباشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده از قانون مدنی می‌گوید احکامی که در بالاتر (متن‌های پیشین) ذکر شده، در پنج حالت زیر اجرا نمی‌شود. خود این ماده آن احکام را توضیح نمی‌دهد و فقط به آن‌ها ارجاع می‌دهد.

حالت‌ها: ۱) وقتی شهادت برای تقویت یا کامل کردن دلیل است؛ مثلاً اصل دعوا دلیل دارد ولی مقدار یا مبلغ معلوم نیست و شهادت برای تعیین مقدار یا مبلغ آورده می‌شود. ۲) وقتی گرفتن سند به دلیل حادثه ممکن نیست؛ مثل آتش‌سوزی، سیل، زلزله و غرق کشتی، در جایی که کسی مال خود را به دیگری سپرده و در آن زمان گرفتن سند برای صاحب مال ممکن نیست. ۳) تعهداتی که معمولاً برای آن‌ها سند گرفته نمی‌شود؛ مثل اموالی که در مهمانخانه‌ها، قهوه‌خانه‌ها، کاروانسراها و نمایشگاه‌ها می‌سپارند، حق‌الزحمه اطباء و قابله، و انجام تعهداتی مثل کارهای مقاطعه‌ای، حتی اگر اصل تعهد در سند باشد. ۴) اگر سند به خاطر حوادث غیرمنتظره گم یا تلف شده باشد. ۵) در موارد ضمان قهری (مسئولیت‌هایی که از قرارداد ناشی نمی‌شود) و امور دیگری که داخل در عقود و ایقاعات نباشد.

مصادیق واقعی

علی مدعی است مریم به او مبلغی بدهکار است و دلیل اصل طلب موجود است، ولی مبلغ در آن معلوم نیست؛ علی برای تعیین مبلغ شاهد می‌آورد. این مورد در بند ۱ این ماده ذکر شده است.
حسین مال خود را در مهمانخانه به مسئول آن سپرده و معمولاً برای چنین سپردنی سند گرفته نمی‌شود؛ اگر بعداً اختلاف شود، این مورد در بند ۳ این ماده ذکر شده است.

سؤالات پرتکرار

این ماده درباره چه چیزی حرف می‌زند؟

درباره پنج موردی که احکام ذکرشده در فوق در آن‌ها جاری نیست؛ ماده خودش آن احکام را بیان نکرده و فقط به بالاتر ارجاع داده است.

اگر سندم در یک حادثه غیرمنتظره گم شده باشد، این ماده چه می‌گوید؟

در بند ۴ می‌گوید اگر سند به واسطه حوادث غیرمنتظره مفقود یا تلف شده باشد، احکام مذکور در فوق جاری نخواهد بود.

اگر مبلغ سند معلوم نباشد و بخواهم شاهد بیاورم؟

در بند ۱ آمده اگر شهادت برای تقویت یا تکمیل دلیل باشد، مثل وقتی دلیل اصل دعوا موجود است ولی مقدار یا مبلغ مجهول است و شهادت برای تعیین مقدار یا مبلغ اقامه می‌شود، احکام فوق جاری نیست.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۱۳۱۲ قانون مدنی — لویادسک