ماده ۱۲۲۰ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در صورت نبودن هیچ یک از ابوین یا عدم اطلاع آن‌ها، انجام تکلیف مقرر در ماده قبل به عهده اقربایی است که با شخص محتاج به قیم‌ در یک جا زندگی می‌نمایند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ کسی است که به قیم نیاز دارد (مثلاً فردی که به دلیل سن کم یا وضعیت خاص، خودش نمی‌تواند امور خود را اداره کند). بر اساس این ماده، اگر هیچ‌یک از پدر و مادر او نباشند یا معلوم نباشد کجا هستند و چه وضعی دارند، وظیفه‌ای که در مادهٔ قبل گفته شده به عهده نزدیک‌ترین خویشاوندانی است که همراه با این شخص در یک جا زندگی می‌کنند.

دو شرط در این ماده دیده می‌شود: اول اینکه پدر و مادر در دسترس نباشند یا اطلاعی از آن‌ها نباشد؛ دوم اینکه خویشاوند، هم نزدیک‌ترین خویشاوند باشد و هم با شخص محتاج به قیم در یک محل زندگی کند.

این ماده به «ماده قبل» ارجاع داده است؛ اما در همین متن مشخص نشده که آن ماده چه تکلیفی را تعیین کرده است. همچنین این متن فهرست دقیقی از اینکه چه کسانی «اقربا» شمرده می‌شوند یا «نزدیک‌ترین» چگونه مشخص می‌شود ارائه نکرده و در این بخش مبهم است.

مصادیق واقعی

فرض کنید مریم کودکی است که پدر و مادرش در دسترس نیستند و از وضعیت آن‌ها اطلاعی وجود ندارد. خالهٔ او که نزدیک‌ترین خویشاوند اوست و مریم در خانهٔ او زندگی می‌کند، می‌تواند مشمول این ماده باشد.
فرض کنید علی فردی است که به قیم نیاز دارد و پدر و مادرش فوت کرده‌اند. اگر عموی او نزدیک‌ترین خویشاوند باشد ولی در شهر دیگری زندگی کند و با علی در یک جا نباشد، طبق همین متن، شرط «زندگی در یک جا» در مورد او برقرار نیست.

سؤالات پرتکرار

اگر پدر و مادر فردی که به قیم نیاز دارد در دسترس نباشند، این وظیفه به عهدهٔ چه کسی است؟

طبق این ماده، به عهدهٔ نزدیک‌ترین خویشاوندانی است که با آن شخص در یک جا زندگی می‌کنند.

آیا هر خویشاوندی می‌تواند این وظیفه را بر عهده بگیرد؟

این متن دو شرط گذاشته است: هم نزدیک‌ترین خویشاوند بودن و هم زندگی کردن در یک جا با شخص محتاج به قیم.

این ماده چه تکلیفی را به این خویشاوندان محول کرده است؟

این ماده می‌گوید همان تکلیفی که در «ماده قبل» مقرر شده، به عهدهٔ این خویشاوندان است؛ اما در همین متن توضیح داده نشده که آن تکلیف چیست.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۱۲۲۰ قانون مدنی — لویادسک