ماده ۱۰۳۵ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

وعده ازدواج ایجاد علقه زوجیت نمی‌‌کند اگرچه تمام یا قسمتی از مهریه که بین طرفین برای موقع ازدواج مقرر گردیده پرداخته شده ‌باشد بنابراین هر یک از زن و مرد مادام که عقد نکاح جاری نشده می‌‌تواند از وصلت امتناع کند و طرف دیگر نمی‌تواند به هیچ وجه او را مجبور به ازدواج کرده یا از جهت صرف امتناع از وصلت مطالبه خسارتی نماید.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید: قول‌وقرار ازدواج به‌خودی‌خود رابطهٔ زناشویی (زوجیت) به وجود نمی‌آورد. حتی اگر تمام یا بخشی از مهریه‌ای که دو طرف برای زمان ازدواج تعیین کرده‌اند، پرداخت شده باشد، باز هم این وعده، آن‌ها را زن و شوهر نمی‌کند.

نتیجهٔ این حکم آن است که تا وقتی عقد نکاح خوانده نشده، هر یک از زن و مرد می‌تواند از ازدواج منصرف شود. طرف دیگر هم نمی‌تواند او را به هر شکلی مجبور به ازدواج کند و فقط به دلیل این که طرف مقابل از وصلت صرف‌نظر کرده، نمی‌تواند از او خسارت بخواهد.

این متن تبصره‌ای ندارد. همچنین توجه کنید که این ماده به این پرسش پاسخ نمی‌دهد که پول پرداختی (مهریه) در صورت انصراف چه سرنوشتی پیدا می‌کند؛ در این متن دربارهٔ آن چیزی گفته نشده است.

مصادیق واقعی

علی و مریم به توافق رسیدند که با هم ازدواج کنند و علی بخشی از مهریه را پیش از عقد پرداخت کرد. پس از مدتی مریم تصمیم می‌گیرد ازدواج نکند. بر اساس این ماده، مریم ملزم به ازدواج نیست و علی هم فقط به دلیل همین صرف‌نظر کردن او نمی‌تواند خسارت مطالبه کند.
مردی و زنی وعدهٔ ازدواج داده‌اند اما هنوز عقد نکاح خوانده نشده است. یکی از آن‌ها از وصلت امتناع می‌کند؛ طرف دیگر نمی‌تواند به هیچ وجه او را مجبور به ازدواج کند.

سؤالات پرتکرار

اگر با کسی وعدهٔ ازدواج بگذاریم و مهریه را هم بپردازیم، آیا از نظر قانونی زن و شوهر محسوب می‌شویم؟

نه. این ماده تصریح می‌کند وعدهٔ ازدواج رابطهٔ زوجیت ایجاد نمی‌کند، حتی اگر تمام یا بخشی از مهریه‌ای که برای زمان ازدواج تعیین شده پرداخت شده باشد.

اگر طرف مقابل از ازدواج کردن منصرف شود، می‌توانم او را مجبور به ازدواج کنم یا به دلیل همین انصراف از او خسارت بگیرم؟

نه. تا وقتی عقد نکاح جاری نشده، هر یک از زن و مرد می‌تواند از وصلت امتناع کند و طرف دیگر نمی‌تواند او را مجبور به ازدواج کند یا فقط به خاطر صرف امتناع از وصلت، مطالبهٔ خسارت نماید.

تا چه زمانی امکان انصراف از این وعدهٔ ازدواج وجود دارد؟

این متن ملاک را «جاری نشدن عقد نکاح» قرار داده است؛ یعنی مادام که عقد نکاح جاری نشده، امکان امتناع وجود دارد. متن در این باره بیش از این توضیحی نداده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←