ماده ۱۰۲۷ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

بعد از صدور حکم فوت فرضی نیز اگر غایب پیدا شود کسانی که اموال او را به عنوان وراثت تصرف کرده‌اند باید آنچه را که از اعیان ‌یا عوض و یا منافع اموال مزبور حین پیدا شدن غایب موجود میباشد مسترد دارند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حالت غایب مفقودالاثر است؛ یعنی کسی که مدت‌ها از او خبری نیست و دادگاه حکم «فوت فرضی» او را صادر کرده است. بر اساس این ماده، اگر بعد از صدور این حکم آن شخص پیدا شود، کسانی که اموال او را به عنوان ارث تصرف کرده‌اند باید آنچه از این اموال باقی مانده را برگردانند.

چیزی که باید برگردانده شود، سه چیز است: خودِ اموال (اعیان)، چیزهایی که به جای آن اموال گرفته شده (عوض)، و منفعت‌هایی که از آن اموال به دست آمده — اما فقط تا اندازه‌ای که در زمان پیدا شدن غایب هنوز موجود باشد. یعنی اگر آن اموال یا عوض یا منافع از بین رفته باشد، این ماده دربارهٔ آن چیزی نمی‌گوید.

این متن به مادهٔ دیگری ارجاع نداده است. همچنین روشن نکرده که اگر اموال موجود نباشد یا فقط بخشی موجود باشد، دقیقاً چه می‌شود و چه کسی باید جبران کند؛ این بخش در متن مبهم است.

مصادیق واقعی

فرض کنید دادگاه حکم فوت فرضی «علی» را صادر کرده و خانه‌اش به عنوان ارث به «مریم» رسیده است. اگر علی بعداً پیدا شود و آن خانه هنوز در تصرف مریم باشد، مریم باید خانه را به علی برگرداند.
اگر «مریم» آن خانه را فروخته و پولش را گرفته باشد، در زمان پیدا شدن علی، باید همان پول (عوض) را — تا اندازه‌ای که هنوز موجود است — مسترد کند.

سؤالات پرتکرار

اگر کسی که حکم فوت فرضی‌اش صادر شده دوباره پیدا شود، ورثه باید چه چیزی را برگردانند؟

باید آنچه از اموال او (اعیان)، یا عوض آن اموال، یا منافع آن‌ها که در زمان پیدا شدن غایب موجود است، مسترد کنند.

آیا ورثه باید همهٔ اموال را در هر حال برگردانند؟

نه؛ طبق این متن فقط آن مقداری که در زمان پیدا شدن غایب موجود باشد باید مسترد شود.

منظور از «عوض» و «منافع» در این ماده چیست؟

متن فقط این دو واژه را به کار برده و توضیح بیشتری نداده است؛ به‌طور کلی «عوض» چیزی است که به جای مال گرفته شده و «منافع» بهره‌هایی است که از مال به دست آمده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←