ماده ۱۰۲ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر گاه ملکی کلاً یا جزئاً به کسی منتقل شود و برای آن ملک حق‌ الارتفاقی در ملک دیگر یا در جزء دیگر همان ملک موجود باشد آن‌ حق به حال خود باقی میماند مگر اینکه خلاف آن تصریح شده باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حقی به نام «حق ارتفاق» است. حق ارتفاق یعنی حقی که شخص نسبت به ملک دیگری دارد؛ مثل حق عبور و رفت‌وآمد از ملک دیگری یا حق استفاده از آب. طبق این ماده، اگر ملکی تمام یا بخشی از آن به کسی منتقل شود و آن ملک حق ارتفاقی در ملک دیگری یا در بخش دیگرِ همان ملک داشته باشد، آن حق به حال خودش باقی می‌ماند.

یعنی با انتقال و فروش ملک، حق ارتفاق خودبه‌خود از بین نمی‌رود و همراه ملک باقی می‌ماند. تنها حالت استثنا این است که در انتقال، خلافِ آن به‌صراحت گفته شده باشد؛ در این صورت حکم متن بر همان تصریح استوار است.

مصادیق واقعی

علی ملکی دارد که حق دارد از مسیر ملک همسایه‌اش، مریم، به ملک خودش رفت‌وآمد کند. علی ملک را به حسن منتقل می‌کند. طبق این ماده آن حق ارتفاق باقی می‌ماند، مگر اینکه در همان انتقال به‌صراحت خلاف آن گفته شده باشد.
بخشی از یک ملک به شخصی منتقل می‌شود و آن بخش در بخش دیگر همان ملک حقی از نوع حق ارتفاق دارد. طبق این ماده آن حق به حال خود باقی می‌ماند، مگر اینکه خلاف آن تصریح شده باشد.

سؤالات پرتکرار

اگر ملکی را بخرم که حق عبور از ملک همسایه داشته باشد، این حق به من هم می‌رسد؟

طبق این ماده بله؛ آن حق به حال خود باقی می‌ماند و با انتقال ملک از بین نمی‌رود، مگر اینکه در همان انتقال خلاف آن تصریح شده باشد.

چگونه می‌شود که این حق با انتقال ملک از بین برود؟

طبق این ماده فقط در صورتی که خلاف آن تصریح شده باشد؛ یعنی در انتقال به‌صراحت گفته شود که این حق باقی نماند.

آیا این ماده فقط دربارهٔ حق ارتفاق در ملک دیگران است یا در بخش دیگر همان ملک را هم شامل می‌شود؟

متن ماده هر دو حالت را پوشش می‌دهد: هم حق ارتفاق در ملک دیگر و هم حق ارتفاق در جزء دیگر همان ملک.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۱۰۲ قانون مدنی — لویادسک