ماده ۴۴ قانون حمایت از مالکیت صنعتی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در صورت اعطای پروانه‌ بهره‌برداری اجباری، هیات موضوع ماده (۴۰) این قانون، باید مبلغ مناسب (با اخذ نظر سه کارشناس رسمی دادگستری در حوزه ارزش‌گذاری با انتخاب قاضی عضو هیات)، شرایط بهره‌برداری، هویت بهره‌بردار، مدت بهره‌برداری، اقدامات اجرایی، مدت زمان لازم برای انجام اقدامات اجرایی توسط بهره‌بردار، محدوده‌ جغرافیایی و موارد مجاز استفاده از اختراع را دقیقاً مشخص نماید. پرداخت هزینه کارشناسان موضوع این ماده به‌عهده‌ بهره‌بردار است. استفاده از پروانه‌ بهره‌برداری اجباری منوط به تادیه‌ هزینه بهره‌برداری به دارنده‌ گواهینامه‌ اختراع و در صورت عدم امکان تادیه، تودیع آن به صندوق دادگستری است. پروانه‌ بهره‌برداری اجباری نمی‌تواند حق بهره‌برداری برای دارنده‌ مجوز اجباری را به‌صورت انحصاری مقرر کند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید وقتی «پروانه بهره‌برداری اجباری» از یک اختراع صادر می‌شود، هیأتی که در ماده (۴۰) همین قانون آمده باید همهٔ جزئیات را دقیق و روشن تعیین کند. منظور از پروانه بهره‌برداری اجباری این است که به کسی اجازه داده می‌شود از اختراع دیگری استفاده کند، بدون آنکه این اجازه با توافق معمولی دارندهٔ اختراع باشد.

این جزئیاتی که هیأت باید مشخص کند عبارت‌اند از: مبلغ مناسب (که برای تعیین آن نظر سه کارشناس رسمی دادگستری در زمینهٔ ارزش‌گذاری، انتخاب‌شده توسط قاضی عضو هیأت، گرفته می‌شود)، شرایط بهره‌برداری، اینکه بهره‌بردار چه کسی است، چه مدت حق استفاده دارد، اقدامات اجرایی و مدت لازم برای انجام آن‌ها، محدودهٔ جغرافیایی و اینکه استفاده از اختراع در چه مواردی مجاز است. هزینهٔ این کارشناسان را خود بهره‌بردار می‌پردازد.

همچنین استفاده از این پروانه مشروط است به پرداخت هزینهٔ بهره‌برداری به دارندهٔ گواهی‌نامهٔ اختراع؛ اگر پرداخت ممکن نباشد، آن مبلغ به صندوق دادگستری سپرده می‌شود. در پایان هم تأکید شده که پروانهٔ بهره‌برداری اجباری نمی‌تواند برای دارندهٔ آن حالت انحصاری ایجاد کند، یعنی استفاده از اختراع فقط به او محدود نمی‌شود.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی صاحب گواهی‌نامهٔ اختراع یک داروی خاص است و هیأت موضوع ماده (۴۰) به مریم پروانهٔ بهره‌برداری اجباری می‌دهد. بر اساس این ماده، هیأت باید بنویسد مریم دقیقاً چه مبلغی بابت بهره‌برداری بپردازد، تا چه تاریخی و در کدام منطقهٔ جغرافیایی می‌تواند از اختراع استفاده کند و در چه مواردی مجاز است. مریم هم باید هزینهٔ سه کارشناس رسمی دادگستری را بپردازد.
اگر مریم بخواهد از این پروانه استفاده کند ولی به هر دلیلی نتواند مبلغ بهره‌برداری را به علی بپردازد، طبق این ماده باید آن مبلغ را به صندوق دادگستری بسپارد. همچنین این پروانه به او این حق را نمی‌دهد که تنها استفاده‌کنندهٔ اختراع باشد.

سؤالات پرتکرار

اگر پروانهٔ بهره‌برداری اجباری صادر شود، چه کسی و چه چیزهایی را باید مشخص کند؟

هیأت موضوع ماده (۴۰) این قانون باید مبلغ مناسب، شرایط بهره‌برداری، هویت بهره‌بردار، مدت بهره‌برداری، اقدامات اجرایی، مدت زمان لازم برای انجام آن‌ها، محدودهٔ جغرافیایی و موارد مجاز استفاده از اختراع را دقیقاً مشخص کند.

هزینهٔ کارشناسانی که برای تعیین مبلغ نظر می‌دهند با کیست و آن‌ها را چه کسی انتخاب می‌کند؟

این کارشناسان، سه کارشناس رسمی دادگستری در حوزهٔ ارزش‌گذاری هستند که قاضی عضو هیأت آن‌ها را انتخاب می‌کند و پرداخت هزینهٔ آن‌ها بر عهدهٔ بهره‌بردار است.

برای استفاده از پروانهٔ بهره‌برداری اجباری، پرداخت پول به دارندهٔ اختراع لازم است؟

بله، استفاده از این پروانه منوط به پرداخت هزینهٔ بهره‌برداری به دارندهٔ گواهی‌نامهٔ اختراع است و اگر پرداخت ممکن نباشد، باید آن مبلغ به صندوق دادگستری سپرده شود. همچنین این پروانه نمی‌تواند حق بهره‌برداری را به‌صورت انحصاری برای بهره‌بردار تعیین کند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون حمایت از مالکیت صنعتی ←