ماده ۱۲ قانون حمایت از مالکیت صنعتی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

شرایط اختراع عبارت است از: ۱- جدید بودن: بدین معنا که اختراع در فن یا صنعت پیشین، وجود نداشته باشد. ۲- دارا بودن گام ابتکاری: بدین معنا که اختراع برای دارنده‌ مهارت متعارف در فن یا صنعت مربوط، معلوم و آشکار نباشد. ۳- دارا بودن کاربرد صنعتی: بدین معنا که اختراع در رشته‌ای از صنعت، قابل ساخت یا استفاده باشد.

تبصره

۱- مراد از صنعت، مفهوم عام آن است و شامل مواردی نظیر صنایع دستی، کشاورزی، ماهیگیری و خدمات نیز می‌شود.

تبصره

۲- فن یا صنعت پیشین، یعنی هر آنچه قبل از تاریخ تقاضای ثبت یا در موارد مقتضی، قبل از تاریخ حق تقدم ناشی از اظهارنامه ‌ ثبت اختراع، در هر نقطه ‌ از جهان از طریق انتشار شفاهی، کتبی، استفاده ‌ عملی یا از هر طریق دیگر برای عموم، افشاء شده باشد.

تبصره

۳- چنانچه افشای اختراع ادعایی ظرف شش‌ماه قبل از تاریخ تقاضا یا در موارد مقتضی، قبل از تاریخ حق تقدم صورت گرفته باشد، مانع ثبت توسط مخترع یا نماینده وی نیست.

تبصره

۴- مناط تشخیص گام ابتکاری، تاریخ تسلیم اظهارنامه یا در موارد مقتضی، تاریخ آغاز حق تقدم خواهد بود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید یک اختراع برای اینکه شرایط ثبت را داشته باشد، باید سه ویژگی داشته باشد: اول، «جدید بودن»؛ یعنی چنین اختراعی قبلاً در فن یا صنعت پیشین وجود نداشته باشد. دوم، «گام ابتکاری»؛ یعنی برای کسی که مهارت معمول در آن فن یا صنعت را دارد، این اختراع واضح و بدیهی نباشد. سوم، «کاربرد صنعتی»؛ یعنی بتوان آن را در رشته‌ای از صنعت ساخت یا از آن استفاده کرد.

تبصره‌ها این شرایط را بازتر توضیح می‌دهند. تبصره یک می‌گوید «صنعت» معنای گسترده‌ای دارد و صنایع دستی، کشاورزی، ماهیگیری و خدمات را هم دربر می‌گیرد. تبصره دو می‌گوید «فن یا صنعت پیشین» یعنی هر چیزی که پیش از تاریخ تقاضای ثبت (یا در موارد مقتضی، پیش از تاریخ حق تقدم ناشی از اظهارنامه ثبت اختراع) در هر نقطه‌ای از جهان، از راه انتشار شفاهی یا کتبی، استفاده عملی یا هر راه دیگر برای عموم آشکار شده باشد.

تبصره سه می‌گوید اگر افشای اختراع ادعایی ظرف شش‌ماه پیش از تاریخ تقاضا (یا در موارد مقتضی، پیش از تاریخ حق تقدم) رخ داده باشد، این افشا مانع ثبت توسط خود مخترع یا نماینده‌اش نیست. تبصره چهار می‌گوید ملاک تشخیص گام ابتکاری، تاریخ تسلیم اظهارنامه یا در موارد مقتضی، تاریخ آغاز حق تقدم است. متن به «موارد مقتضی» اشاره کرده ولی خودش مشخص نکرده که این موارد کدام‌اند و این بخش برای خواننده غیرحقوقدان مبهم است.

مصادیق واقعی

علی یک نوع قفل طراحی کرده است. اگر عین همین قفل قبلاً در جایی از دنیا ساخته یا به‌صورت کتبی یا شفاهی برای عموم افشا شده باشد، شرط «جدید بودن» برقرار نیست.
مریم چند ماه پیش از ثبت اظهارنامه، اختراع خود را در یک نمایشگاه برای عموم توضیح داده است. اگر این افشا ظرف شش‌ماه پیش از تاریخ تقاضا (یا در موارد مقتضی، پیش از تاریخ حق تقدم) باشد، طبق تبصره سه مانع ثبت توسط خودش یا نماینده‌اش نیست.

سؤالات پرتکرار

«جدید بودن» اختراع دقیقاً یعنی چه؟

یعنی اختراع در فن یا صنعت پیشین وجود نداشته باشد.

اگر خودم اختراعم را قبل از ثبت به‌نوعی برای عموم افشا کنم، دیگر نمی‌توانم آن را ثبت کنم؟

طبق تبصره سه، اگر این افشا ظرف شش‌ماه قبل از تاریخ تقاضا (یا در موارد مقتضی، قبل از تاریخ حق تقدم) باشد، مانع ثبت توسط خود مخترع یا نماینده‌اش نیست.

گام ابتکاری بر اساس کدام تاریخ سنجیده می‌شود؟

طبق تبصره چهار، ملاک تشخیص گام ابتکاری، تاریخ تسلیم اظهارنامه یا در موارد مقتضی، تاریخ آغاز حق تقدم است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون حمایت از مالکیت صنعتی ←