ماده ۱۱۰ قانون حمایت از مالکیت صنعتی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر ذی‌نفع می‌تواند حداکثر ظرف پنج‌سال از تاریخ ثبت علامت، با اثبات عدم رعایت مفاد مواد (۹۵) و (۹۶) این قانون، ابطال گواهینامه‌ علامت را از مرجع صالح قضایی درخواست نماید. همچنین اگر ذی‌نفعی ثابت کند مالک علامت ثبت‌شده شخصاً یا به‌وسیله‌ شخصی که از طرف او مجاز بوده است آن علامت را کلاً یا جزئاً حداقل به مدت سه‌سال کامل از تاریخ ثبت تا یک ‌ماه قبل از تاریخ درخواست ذی‌نفع، استفاده نکرده ‌است‌ نیز همین حکم مجری است، مگر اینکه ثابت شود قوه‌ قهریه مانع استفاده از آن بوده ‌است. اثر ‌ ابطال، در صورت عدم رعایت مفاد مواد (۹۵) و (۹۶) این قانون از تاریخ تسلیم اظهارنامه و در خصوص عدم استفاده، از تاریخ صدور حکمِ قطعی است. آگهی مربوط به ابطال در اولین فرصت ممکن منتشر می‌شود.

تبصره

۱- مهلت پنجساله در مورد درخواست ابطال علامت‌هایی که با علم به اینکه مالک از علامت یادشده استفاده کرده به ثبت رسیده ‌است، رعایت نمی‌شود و درخواست ابطال این علائم را در هر زمانی می‌توان ارائه کرد. همچنین مهلت مذکور در مورد بندهای (۲)، (۳)، (۸)، (۹) و (۱۰) ماده (۹۶) این قانون لازم‌الرعایه نیست.

تبصره

۲- هرگاه ثابت شود که مالک علامت جمعی، از آن به ‌تنهایی و یا برخلاف دستورالعمل و شرایط استفاده از آن (موضوع تبصره (۱) ماده (۹۷) این قانون)، استفاده کرده یا به‌گونه‌ای از آن استفاده کرده و یا اجازه استفاده از آن ‌را داده است که موجب فریب‌ عموم نسبت به مبدا یا هر خصوصیت مشترک دیگر کالاها و خدمات مربوط گردد، علامت جمعی باطل می‌شود.

تبصره

۳- مفهوم ذی‌نفع در این ماده، علاوه بر اشخاصی که مطابق مقررات آیین دادرسی مدنی ذی‌نفع محسوب می‌شوند، شامل نهادهای حاکمیتی نظارت‌کننده بر کیفیت (کنترل‌کننده کیفیت) کالاها و خدمات و اتحادیه‌های صنفی است که در زمینه موضوع علامت تجاری فعالیت دارند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید چه کسی و در چه زمانی می‌تواند درخواست باطل کردن (ابطال) گواهی‌نامهٔ یک علامت تجاری ثبت‌شده را بدهد. هر شخص ذی‌نفع می‌تواند حداکثر تا پنج سال از تاریخ ثبت علامت، اگر ثابت کند شرایط مواد ۹۵ و ۹۶ این قانون رعایت نشده، از مرجع صالح قضایی بخواهد که گواهی‌نامه باطل شود. راه دوم برای ابطال این است که ثابت شود مالک علامت، خودش یا کسی که او اجازه داده، علامت را در مجموع حداقل سه سال کامل (از تاریخ ثبت تا یک ماه قبل از تاریخ درخواست) استفاده نکرده است؛ مگر اینکه ثابت شود نیروی قهریه (قوهٔ قهریه) مانع استفاده بوده است. اثر ابطال هم متفاوت است: اگر به دلیل رعایت نشدن مواد ۹۵ و ۹۶ باشد، اثرش از تاریخ تسلیم اظهارنامه است، و اگر به دلیل عدم استفاده باشد، از تاریخ صدور حکم قطعی. آگهی ابطال هم در اولین فرصت ممکن منتشر می‌شود.

تبصره‌های ماده چند نکته اضافه می‌کنند. تبصره ۱ می‌گوید مهلت پنج‌ساله برای علامت‌هایی که با اطلاع از اینکه مالک آن علامت را استفاده کرده ثبت شده‌اند، رعایت نمی‌شود و درخواست ابطال آن‌ها در هر زمانی ممکن است؛ همچنین این مهلت برای بندهای ۲، ۳، ۸، ۹ و ۱۰ ماده ۹۶ لازم نیست رعایت شود. تبصره ۲ دربارهٔ علامت جمعی است: اگر ثابت شود مالک علامت جمعی برخلاف دستورالعمل و شرایط استفاده (موضوع تبصره ۱ ماده ۹۷ این قانون) از آن استفاده کرده، یا به‌تنهایی استفاده کرده، یا اجازهٔ استفاده‌ای داده که باعث فریب عموم نسبت به مبدأ یا خصوصیت مشترک دیگر کالاها و خدمات شود، علامت جمعی باطل می‌شود. تبصره ۳ هم می‌گوید منظور از «ذی‌نفع» فقط اشخاص ذی‌نفع طبق مقررات آیین دادرسی مدنی نیست، بلکه نهادهای حاکمیتی نظارت‌کننده بر کیفیت کالا و خدمات و اتحادیه‌های صنفی فعال در زمینهٔ آن علامت تجاری را هم در بر می‌گیرد.

مصادیق واقعی

فرض کنید «علی» علامتی را به نام خود ثبت کرده و از تاریخ ثبت، سه سال تمام آن را در بازار استفاده نکرده است. «مریم» که در همان زمینه فعالیت دارد، می‌تواند با اثبات این عدم استفاده، از مرجع صالح قضایی ابطال گواهی‌نامه را بخواهد؛ ابطال در این حالت از تاریخ صدور حکم قطعی اثر می‌گذارد.
فرض کنید یک اتحادیهٔ صنفی که در زمینهٔ همان علامت تجاری فعالیت دارد، ببیند مالک یک علامت جمعی برخلاف شرایط استفادهٔ آن، طوری از علامت استفاده کرده که مشتری‌ها دربارهٔ مبدأ کالا فریب خورده‌اند. این اتحادیه، هم به‌عنوان ذی‌نفع طبق تبصره ۳ و هم با تکیه بر تبصره ۲، می‌تواند درخواست ابطال بدهد.

سؤالات پرتکرار

چقدر وقت دارم تا برای ابطال یک علامت ثبت‌شده درخواست بدهم؟

طبق این ماده، در حالت کلی حداکثر پنج سال از تاریخ ثبت علامت فرصت هست. اما تبصره ۱ می‌گوید برای علامت‌هایی که با اطلاع از اینکه مالک آن علامت را استفاده کرده ثبت شده‌اند، این مهلت رعایت نمی‌شود و درخواست در هر زمان ممکن است؛ همچنین برای بندهای ۲، ۳، ۸، ۹ و ۱۰ ماده ۹۶ این مهلت لازم نیست رعایت شود.

اگر مالک علامت آن را استفاده نکند، از چه زمانی حکم ابطال اثر می‌گذارد؟

در مورد عدم استفاده، اثر ابطال از تاریخ صدور حکم قطعی است. این با حالت عدم رعایت مواد ۹۵ و ۹۶ فرق دارد که اثر ابطال در آن از تاریخ تسلیم اظهارنامه است.

چه کسانی می‌توانند درخواست ابطال بدهند؟

متن می‌گوید هر «ذی‌نفع» می‌تواند درخواست بدهد و تبصره ۳ توضیح می‌دهد که ذی‌نفع، علاوه بر اشخاصی که طبق مقررات آیین دادرسی مدنی ذی‌نفع شناخته می‌شوند، شامل نهادهای حاکمیتی نظارت‌کننده بر کیفیت کالاها و خدمات و اتحادیه‌های صنفی فعال در زمینهٔ آن علامت تجاری هم می‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون حمایت از مالکیت صنعتی ←