ماده ۴۱ قانون ثبت احوال

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اصلاحی ۱۳۶۳/۱۰/۱۸

حق تقدم نام خانوادگی با رعایت تاریخ تقدم صدور اسناد مختص اشخاصی است که به نام آنان در دفاتر مخصوص نام خانوادگی ادارات ثبت احوال به ثبت می‌رسد و دیگری حق اختیار آن را در آن اداره ندارد مگر با اجازه دارنده حق تقدم و این حق پس از وفات به ورثه قانونی انتقال می‌یابد. هریک از وراث می‌تواند شخصی که نام خانوادگی او را اختیار کرده مورد اعتراض قرار داده و تغییر نام خانوادگی او را از دادگاه بخواهد ولی وراث بالاتفاق می‌توانند به دیگری اجازه دهند که نام خانوادگی آنها را اختیار نماید.

تبصره

نام خانوادگی فرزند همان نام خانوادگی پدرخواهد بود اگرچه شناسنامه فرزند در قلمرو اداره ثبت احوال دیگری صادر گردد.فرزندان کبیر می‌توانند برای خود نام خانوادگی دیگری انتخاب نمایند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده درباره «حق تقدم نام خانوادگی» است. بر اساس آن، کسی که نام خانوادگی‌اش زودتر در دفاتر مخصوص نام خانوادگی ادارات ثبت احوال ثبت شده، نسبت به دیگران اولویت دارد و دیگران نمی‌توانند همان نام خانوادگی را برای خود انتخاب کنند، مگر اینکه صاحب آن حق اجازه بدهد. این حق پس از فوت فرد، به ورثه قانونی او منتقل می‌شود.

هر یک از وراث می‌تواند به کسی که نام خانوادگی او را انتخاب کرده اعتراض کند و از دادگاه بخواهد نام خانوادگی او تغییر کند. اما اگر همه وراث با هم توافق کنند، می‌توانند به شخص دیگری اجازه بدهند که نام خانوادگی آن‌ها را اختیار کند.

تبصره این ماده دو نکته را بیان می‌کند: اول اینکه نام خانوادگی فرزند همان نام خانوادگی پدر است، حتی اگر شناسنامه فرزند در محدوده اداره ثبت احوال دیگری صادر شود. دوم اینکه فرزندان کبیر (یعنی فرزندانی که به سن بلوغ قانونی رسیده‌اند) می‌توانند برای خود نام خانوادگی دیگری انتخاب کنند.

مصادیق واقعی

علی نام خانوادگی «الف» را زودتر از مریم در دفتر مخصوص نام خانوادگی ثبت کرده است. اگر مریم بخواهد همان نام خانوادگی را انتخاب کند، بدون اجازه علی این حق را ندارد.
پدر خانواده‌ای فوت کرده و چند وارث دارد. یکی از وراث نام خانوادگی پدر را برای خود اختیار کرده است. یکی دیگر از وراث می‌تواند به این انتخاب اعتراض کند و از دادگاه بخواهد نام خانوادگی او تغییر کند.

سؤالات پرتکرار

اگر کسی زودتر از من یک نام خانوادگی را ثبت کرده باشد، من می‌توانم همان را انتخاب کنم؟

نه، به‌طور کلی حق اختیار آن نام خانوادگی در آن اداره را نداری، مگر اینکه دارنده حق تقدم به تو اجازه بدهد.

اگر صاحب نام خانوادگی فوت کند، این حق چه می‌شود؟

این حق پس از وفات به ورثه قانونی او منتقل می‌شود.

نام خانوادگی فرزند من چه خواهد بود و آیا خودش بعداً می‌تواند تغییرش بدهد؟

نام خانوادگی فرزند همان نام خانوادگی پدر است، حتی اگر شناسنامه‌اش در محدوده اداره ثبت احوال دیگری صادر شود. فرزندان کبیر می‌توانند برای خود نام خانوادگی دیگری انتخاب کنند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون ثبت احوال ←