ماده ۱۰ آیین‌ نامه اجرای مفاد اسناد رسمی لازم الاجراء و طرز رسیدگی به شکایت از عملیات اجرائی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در اسناد وثیقه هرگاه دارنده حق استرداد (اعم از بدهکار اصلی یا منتقل الیه) با قید حق بستانکار و ذکر تاریخ انقضاء مدت اسناد با جلب رضای بستانکار حق استرداد خود را واگذار کند اجرائیه باید علیه آخرین منتقل الیه صادر و تعقیب گردد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده درباره اسناد رسمیِ وثیقه (سندی که مالی به‌عنوان تضمین بدهی داده شده) است که قابل اجرا هستند. در این اسناد، «حق استرداد» یعنی حق بازپس گرفتن مال وثیقه‌گذاشته‌شده، و صاحب این حق می‌تواند بدهکار اصلی باشد یا کسی که آن حق به او منتقل شده است.

طبق این ماده، اگر دارنده حق استرداد بخواهد این حق خود را به شخص دیگری واگذار کند، باید رضایت بستانکار (طلبکار) را جلب کند، حق بستانکار را در آن قید کند و تاریخ پایان مدت سند را هم ذکر کند. اگر واگذاری با این شرایط انجام شود، اجرائیه (برگه رسمی برای اجرای اجباری سند) باید به نام آخرین منتقل‌الیه — یعنی آخرین کسی که حق استرداد به او واگذار شده — صادر شود و اجرا علیه همان شخص پیگیری گردد.

این ماده توضیح نمی‌دهد که اگر این شرایط رعایت نشود چه اتفاقی می‌افتد، و درباره وضعیت اعتبار خود سند یا مدت‌های دیگر هم چیزی نمی‌گوید.

مصادیق واقعی

علی خانه‌اش را وثیقه بدهی خود نزد یک بانک قرار داده و حق استرداد آن را دارد. علی با جلب رضایت بانک، حق استرداد خود را به مریم واگذار می‌کند و در این واگذاری حق بانک و تاریخ انقضای سند را ذکر می‌کند. در این حالت اجرائیه باید به نام مریم (آخرین منتقل‌الیه) صادر شود و علیه او پیگیری شود.
اگر مریم هم بعداً با جلب رضایت همان بستانکار و با ذکر حق بستانکار و تاریخ انقضای سند، حق استرداد را به حسین واگذار کند، اجرائیه باید علیه حسین به عنوان آخرین منتقل‌الیه صادر و تعقیب گردد.

سؤالات پرتکرار

اگر کسی که حق بازپس گرفتن مال وثیقه را دارد آن را به دیگری واگذار کند، اجرائیه به نام چه کسی صادر می‌شود؟

به نام آخرین منتقل‌الیه، یعنی آخرین کسی که حق استرداد به او واگذار شده است، و اجرا علیه همان شخص پیگیری می‌شود.

برای اینکه اجرائیه علیه آخرین منتقل‌الیه صادر شود، چه شرایطی باید رعایت شود؟

واگذاری باید با جلب رضای بستانکار انجام شده باشد، حق بستانکار قید شده باشد و تاریخ انقضاء مدت سند ذکر شده باشد.

«دارنده حق استرداد» چه کسی است؟

بر اساس همین متن، دارنده حق استرداد می‌تواند بدهکار اصلی یا منتقل‌الیه باشد.

مشاهدهٔ متن کامل آیین‌ نامه اجرای مفاد اسناد رسمی لازم الاجراء و طرز رسیدگی به شکایت از عملیات اجرائی ←