ترجمه رسمی اسناد برای مهاجرت یکی از حلقههایی است که دیر یا زود در پرونده هر متقاضی ویزا، اقامت تحصیلی یا کاری قرار میگیرد؛ با این حال بسیاری از پروندهها درست در همین نقطه متوقف میشوند، چون ترجمهای که مهر و شماره سریال مترجم رسمی را دارد اما تأییدیه دادگستری و تصدیق وزارت امور خارجه را ندارد، از نگاه سفارتها و مراجع مهاجرتی فاقد اعتبار رسمی است. در این راهنما مسیر کامل کار را از انتخاب مترجم رسمی تا آخرین مهر تصدیق، همراه با مدارک لازم، زمان، هزینه و خطاهای پرهزینه مرور میکنیم.
ترجمه رسمی اسناد برای مهاجرت چیست و چه تفاوتی با ترجمه غیررسمی دارد؟
ماده ۱۲۸۷ قانون مدنی سند رسمی را سندی میداند که در اداره ثبت اسناد و املاک یا دفاتر اسناد رسمی یا نزد مأمور رسمی و در حدود صلاحیت او تنظیم شده باشد. مترجم رسمی نیز مأمور رسمی است؛ بنابراین ترجمهای که در دفتر او ثبت، شمارهگذاری و به مهر و امضای وی ممهور میشود، در حکم سند رسمی است و در مراجع اداری، قضایی و کنسولی قابل استناد است. تفاوت اصلی ترجمه رسمی و غیررسمی همین است: ترجمه غیررسمی صرفاً یک متن است، اما ترجمه رسمی سندی قابل پیگیری با سابقه در دفتر مترجم و قوه قضائیه محسوب میشود.
سه لایه تأیید که نباید جابهجا شوند
پس از ترجمه، سه لایه تأیید وجود دارد: تأییدیه دادگستری (تصدیق امضا و مهر مترجم)، تصدیق وزارت امور خارجه (تصدیق مهر دادگستری) و در نهایت تصدیق سفارت یا کنسولگری کشور مقصد. هر لایه فقط امضای لایه قبلی را تأیید میکند؛ به همین دلیل ترتیب کار اهمیت قطعی دارد و نمیتوان آن را برعکس انجام داد.
کدام اسناد برای مهاجرت نیاز به ترجمه رسمی دارند؟
فهرست دقیق به نوع ویزا و کشور مقصد بستگی دارد، اما رایجترین اسناد عبارتاند از:
- شناسنامه، کارت ملی و صفحه اطلاعات پاسپورت
- عقدنامه، طلاقنامه یا گواهی تجرد
- گواهی ولادت فرزندان و رضایتنامه همسر برای سفر فرزند
- مدارک تحصیلی، ریزنمرات و گواهی اشتغال به تحصیل
- گواهی عدم سوءپیشینه، گواهی اشتغال و سابقه بیمه
- سند مالکیت، گردش حساب بانکی و گواهی تمکن مالی
- وکالتنامه، قرارداد کاری و مدارک پزشکی
تنها اصل سند یا کپی برابر اصلشده قابل ترجمه رسمی است؛ کپی ساده، تصویر اسکنشده ناخوانا و سند مخدوش در دفتر مترجم رسمی پذیرفته نمیشود.
مراحل ترجمه رسمی و تأیید اسناد؛ گامبهگام
- آمادهسازی اصل اسناد و یکسانسازی هویت (نام، تاریخ تولد و شماره پاسپورت) در همه مدارک
- سفارش ترجمه به مترجم رسمی دارای پروانه معتبر و ثبت آن در دفتر مترجم
- دریافت تأییدیه دادگستری استان محل صدور پروانه مترجم
- دریافت تصدیق وزارت امور خارجه
- تصدیق سفارت کشور مقصد یا دریافت برگ آپوستیل در صورت نیاز
گام اول و دوم: مترجم رسمی و آنچه باید روی ترجمه باشد
هر برگ ترجمه باید شماره سریال، مهر و امضای مترجم و ارجاع به سند اصل داشته باشد و تصویر برابر اصلشده سند نیز به آن الصاق شود. آوانگاری نام و نام خانوادگی باید عیناً با پاسپورت یکی باشد؛ کوچکترین اختلاف در املای لاتین نام در سفارت مغایرت هویتی تلقی میشود و پرونده را ماهها عقب میاندازد. برای اسناد تحصیلی معمولاً تأییدیه وزارت آموزش و پرورش یا وزارت علوم پیش از ترجمه لازم است و برای وکالتنامه، تأیید دفتر اسناد رسمی.
گام سوم: تأییدیه دادگستری
این تأییدیه در اداره تصدیق اسناد دادگستری همان استانی صادر میشود که مترجم در آن پروانه دارد؛ بنابراین اگر مترجم استان دیگری انتخاب کردهاید، سند باید برای تصدیق به همان استان برود. کارشناس، مهر و امضای مترجم را با سوابق تطبیق میدهد و مهر تصدیق را روی ترجمه درج میکند. بدون این مهر، وزارت امور خارجه هیچ سندی را تصدیق نمیکند.
گام چهارم: تصدیق وزارت امور خارجه
اداره تصدیق اسناد وزارت امور خارجه آخرین مرجع داخلی است و مهر آن، اصالت مهر دادگستری را تأیید میکند. برای اسناد تجاری بعضاً تأیید اتاق بازرگانی و برای برخی مدارک، تصدیق وزارتخانه مربوط نیز پیش از این مرحله لازم است.
گام پنجم: سفارت، کنسولگری یا آپوستیل
کشورهایی که به کنوانسیون لاهه درباره آپوستیل پیوستهاند، به جای زنجیره کامل تصدیق یک برگ آپوستیل را میپذیرند؛ سایر کشورها تصدیق سفارت یا کنسولگری خود در تهران (و در برخی موارد آنکارا یا دبی) را میخواهند. پیش از سفارش ترجمه، فهرست مدارک سفارت را بخوانید، چون بعضی سفارتها ترجمه به زبان مقصد، سوگندنامه مترجم یا قالب خاص میخواهند.